Egzama ya da diğer adıyla dermatit bir çeşit cilt iltihabını tanımlayan genel terimdir. Egzamanın birçok nedeni vardır ve farklı belirtiler ile ortaya çıkabilir. En önemli egzama belirtisi ciltte oluşan kızarıklık ve pullanmadır. Bu kızarıklık ve pullanmayı kaşıntı da takip edebilir.Bu yazımızda egzama çeşitleri, belirtileri ve önerilen egzama tedavi yöntemleri hakkında temel bilgiler vermek istiyoruz.

Egzama (Dermatit) Çeşitleri Nelerdir?

Bu tip cilt rahatsızlıklarına çokça rastlanılmakta olup hayatı tehdit edici olmadıklarını, fakat kişinin hayatını olumsuz yönde etkileyecek seviyelere gelebildiklerini söyleyebiliriz. Egzamanın en çok görülen 3 çeşidi şu şekildedir;

  1. Atopik Dermatit
  2. Seboreik Dermatit
  3. Kontakt Dermatit

1. Atopik Dermatit

Atopik kelimesi derinin aşırı duyarlı olması anlamına gelir, kişinin genetik olarak alerjiye açık olmasını ifade eder. Yani bu rahatsızlık kişinin genetik olarakallerji gelişimine müsait olması ve çevre koşulları nedeniyle ya da bir madde ile karşılaştığı anda kişide duyarlılık oluşması durumudur diyebiliriz. Bunlar, toz, polen, ve çeşitli besinler olabilir. Atopik dermatit daha çok çocukluk döneminde yaygın olarak görülür. Kızarıklık , kaşıntı ve döküntü en belirgin özellikleridir. İleri düzey belirtiler ise ciltte şişmelerdir. Dirsek içi, diz arkası, boyun bölgesinde görülebilir. Bulaşıcı değildir.

Atopik Dermatit Tedavisi:

Rahatsızlığı arttıran faktörler arasında hatalı beslenme, çok uzun ve sıcak duş alımı, aşırı kuru kalan cilt, stres ve terleme sayılabilir.Çeşitli antibiyotikler, kortikosteroid içeren kremler,immünomodülatörve bazen fototerapi kullanılmaktadır.

2. Seboreik Dermatit

Yağ hücrelerinden salgılanan maddeye sebum denir. Kısaca cilt yağı diyebiliriz. Sebore ise yağ bezlerinin aşırı derecede ve normalin dışında çalışması sonucu ciltte yağ birikmesi anlamına gelmektedir.Yağlanmaya müsait ve yağ bezlerinin sıkça bulunduğu bölgelerdeki cilt rahatsızlıklarına seboreik dermatit denir.Bu vücut bölgeleri, burun kenarları, kaşlar, kafa derisi, kulak arkası ve göğüs bölgesi olabilir. Aşırı yağlanma ve kaşıntı ile başlayan rahatsızlık giderek şiddetlenebilir, deride pullanma ve kaşıntıya dönüşebilir. Kafa derisinde aşırı kepeklenme ve hatta kabuklanma yapabilir. Özellikle yağlı cilde ve saçlara sahip kişiler bu rahatsızlığa daha müsaittirler. Saçlardaki bu ağır kepeklenme geçici saç dökülmesini de beraberinde getirir.

Seboreik Dermatit rahatsızlığı kesin bir nedene bağlanamamaktadır. Bu rahatsızlığa bir çeşit mantarın (Malassezia) yol açtığı düşünülmektedir. Bağışıklık sistemi zayıflayan kişilerde, akne sorunu ya da sedef gibi cilt hastalığı yaşayan kişilerde de görülme sıklığı artar. Kış aylarında etkisini arttırabilir.

Seboreik Dermatit Tedavisi:

Genellikle kan ve idrar testine gerek duyulmadan fiziki inceleme ile teşhis konur.Bu hastalık çoğu zaman tamamen tedavi edilemez ve kronik hale gelme olasılığı vardır. Yalnızca etkileri yok edilir ve hiç beklemediğiniz dönemde tekrar ortaya çıkabilir. Fakat çok olumsuz olmaya ve umutsuzluğa kapılmaya gerek bulunmuyor, ciddi ve disiplinli bir tedavi ile etkileri ciddi oranda azaltılabilir.

Genellikle rahatsızlığa karşı etkili olduğu düşünülen etken maddeler içeren ilaçlı şampuan ve kremler tedavide olumlu sonuçlar getirir. Örnek olarak, Antifungal şampuan ve kremler, kısa süreli kullanılmak kaydıyla Kortikosteroidler tedavide olumlu sonuçlar verir. Bu maddelerin başarısının kişiye göre farklılık göstereceği unutulmamalıdır. Bazen çeşitli ve sabırlı ürün denemeleri sonunda başarıya ulaşılır. İlgili şampuanınızı ya da kreminizi belirli sürelerde kullanarak rahatsızlığa karşı etkisini gözlemleyin, gerekiyorsa hemen farklı bir ürünle değiştirin.En büyük hata bölgenin kuruduğu düşünülüp bilinçsizce seçilen kremler ile nemlendirilmesidir. Cildinizin yağ dengesini bozacak ürün kullanımları rahatsızlığınızı arttırır. Örneğin Sodium laurly sulfate, sodium lauret ether sulfate gibi maddelerin yağ çözücü özelliği vardır ve cilt yapısının nem ve yağ dengesini bozabilirler.

Bu rahatsızlığın doğal yolla çözümü de mümkündür. Çay ağacı yağı rahatsızlığa karşı ciddi oranda etkili olmaktadır. Ek olarak beslenmede düzenli omega-3 alımının da etkili olduğu bilinmektedir.

3.Kontakt Dermatit

Bu dermatit türü ise adından da anlaşılacağı üzere bir maddeye temas sonrası gelişir. Erişkinlerde daha sık görülen bu rahatsızlık genellikle bir maddenin deriyi tahriş etmesi (bu madde deterjan gibi kimyasal bir madde, metal ya da bir bitki olabilir)ya da alerji olabilir. Özellikle temas eden bölgede kızarıklık ve iltihaplanma olur, temastan birkaç gün sonra ortaya çıkan rahatsızlık genellikle 1 hafta 10 gün gibi bir süre sonra kaybolur.Hipoalerjenik özelliği olmayan çeşitli kozmetik ürünlerin ya da kalitesiz boya içeren giysilerin de kontakt dermatit nedeni olabileceği unutulmamalıdır. Saç boyası, güneş kremi, parfümler örnek gösterilebilir.

Kontaks Dermatit Tedavisi:

İlk yapılması gereken alerjiye neden olan maddeden uzak durmak olmalıdır.İlgili maddenin temas ettiği ve ciltte tahriş olan bölge hemen su ile temizlenmelidir, hafif rahatsızlıklarda düşük kortizon içeren kremler etkilidir, kaşıntı giderici kremler de kullanılabilmektedir. Daha ileri vakalar için doktor tedavisi gerekir ve önerilen yüksek kortizonlu kremler tedavi edici olabilir.

dermatit tedavisinde doktor kontrolü

Herhangi bir egzama belirtisinde şu noktaları doktorunuza yardımcı olmak için not almayı unutmayın;

  • Rahatsızlığıniz sürekli mi? Tekrarlıyor mu? Ne zamandan beri devam ediyor?
  • Cildinize kullandığınız kozmetik ürünler ve sabunlar neler? Hatalı ürün kullanıyor olabilir misiniz?
  • Ne kadar sıklıkta banyo yapıyorsunuz? Şampuanınız size uygun mu?
  • Kızarıklıklar herhangi bir kimyasala temas ettiğinizde mi ortaya çıkıyor? Bulaşık ya da temizlik sonrası kontrol edebilirsiniz.
  • Kızarıklık herhangi bir besin tüketiminden sonra artış gösteriyor mu? (Bu, et ve süt ürünleri olabilir)
  • Yeterince dinlenebiliyor musunuz? Stresli bir dönemde misiniz? Bağışıklık sisteminizi güçlendirici besinler ve vitaminleri alabiliyor musunuz?

Yazımız ile ilgili notlar: Bu yazımız, Abd 'nin ve Dünya'nın önde gelen medikal araştırma merkezi Mayo Clinic'in konu ile ilgili makalelerinden derlenmiştir.Unutmayın ki Dermatit bir cilt hastalığıdır ve tedavisi için doktor kontrolü gerekir.Yazımızda da belirttiğimiz üzere başlangıç aşamasındaki rahatsızlıklar için piyasada reçetesiz satılan tedavi edici kozmetik ürünler ( şampuanlar, kremler, losyonlar) mevcuttur. İleri düzey rahatsızlıklar için tedaviler ancak doktorunuzdan onay aldıktan sonra uygulanmalıdır. Tedavi edici krem ve losyonlarda kullanılan maddelerin yan etkileri olduğu unutulmamalıdır.

Bunlar da İlginizi Çekebilir